Steun ons en help Nederland vooruit

zondag 3 september 2017

Structurele oplossingen voor de verkeersdrukte in Heiloo

D66 Heiloo heeft op 29 mei jl. een brainstormsessie met inwoners gehouden over de vraag met welke maatregelen we afname van het verkeer kunnen bereiken. In het onderstaande verhaal geeft Fons Hopman (fractievoorzitter D66 Heiloo) terug wat we van de brainstormsessie hebben opgestoken en hoe we hiermee om willen gaan. Uiteraard zijn het eerste beelden, die nog verder uitgewerkt moeten worden.

De verkeersdruk in Heiloo is nu al een groot probleem, vooral voor de oost-westverbindingen. Met de komst van de afslag A9, de nieuwbouw in de Zandzoom en autonome ontwikkelingen, zal die verkeersdruk zonder adequate maatregelen verder toenemen. Voor de inwoners van ons dorp onacceptabel, en ook voor D66 Heiloo. De oplossingen die de gemeente nu heeft voorgesteld zijn onvoldoende. Het verkeersplan is gericht op het verdelen van de verkeersdruk en het zo efficiënt mogelijk afwikkelen van het verkeer, ook dat van oost naar west en v.v. Dat is niet het goede uitgangspunt; dat moet zijn dat de verkeersdruk afneemt. Dat vereist dat de mobiliteit van mensen verandert (meer op de fiets en met het openbaar vervoer) en het autoverkeer om de bebouwde kom heen wordt geleid. Dat vraagt veel ingrijpendere en structurelere maatregelen dan die het college nu voorstelt.

Onze uitgangspunten

We toetsen de oplossingsrichtingen natuurlijk allereerst aan onze uitgangspunten.

Veiligheid van al het verkeer, vooral langzaam verkeer, staat bij ons voorop. Daarnaast willen we een zo prettig mogelijke woonomgeving, waarbij we de fietser voorrang willen bieden ten opzichte van de auto. En daarbij gaan we moeilijke keuzes niet uit de weg. We beseffen dat echte oplossingen ten koste kunnen gaan van andere belangrijke waarden, zoals natuur. We gaan natuurlijk ook met die andere waarden zorgvuldig om, maar stellen een solide en vooral veilige oplossing voor de verkeersafwikkeling in ons dorp voorop.

Andere manier van denken

Onze uitgangspunten passen heel goed in de manier waarop professor Marco te Brömmelstroet tegen deze problematiek aankijkt[1]:

‘Als je het hebt over fietssnelwegen, dan stel je je de fiets voor als een kleine, langzame auto. Maar het zijn compleet verschillende dingen. De auto is bijna alleen maar technologie en een beetje mens, de fiets is bijna alleen maar mens en een beetje technologie. Dat betekent dat je fietsen heel anders moet benaderen.’

Ons denken over mobiliteit, en ook de verkeerskunde, is gebaseerd op de auto, niet op fietsmobiliteit. De trein en de auto zijn vooral geschikt voor langere afstanden, de fiets voor kortere. Als je daar van uitgaat, kom je tot andere conclusies dan die het college trekt.

Verschillende maatregelen nodig

Een eerste conclusie die we uit de brainstormsessie hebben gehaald, is dat het niet voldoende is om één soort maatregelen te nemen, zoals gericht op (de verdeling) van de doorstroming van het verkeer in het dorp. Het verminderen van de verkeersdruk op zich en slimmere manieren om de oost-westverbindingen door het dorp te ontlasten door het verkeer óm in plaats van dóór het dorp te leiden.

Het gaat om de volgende soorten interventies. In de bijlage staan die concreter uitgewerkt.

  • gedragsbeïnvloeding
  • bevorderen langzaam verkeer
  • scheiden verkeerstromen
  • afsluiten (al dan niet gedeeltelijk/tijdelijk) van wegen
  • rondweg realiseren

Fasering in de tijd

Sommige maatregelen kunnen bij wijze van spreken morgen worden uitgevoerd, zoals het vaststellen van eenrichtingsverkeer, andere, zoals een rondweg aanleggen, vragen meer en soms langer de tijd. Dat maakt het zinvol een vorm van fasering aan te brengen. We hebben hieronder de maatregelen gecategoriseerd. Zoveel mogelijk naar de mate waarin die snel te realiseren zijn, zonder de illusie te hebben dat we daarmee meteen een plan van aanpak hebben.

No-regret maatregelen

Er zijn maatregelen, die zonder meer genomen kunnen worden. Bijvoorbeeld verduidelijken met borden dat de auto te gast is, bevorderen van de handhaving van 30 km (-zones), maar ook het faciliteren dat ouders hun kinderen op de fiets naar school brengen. Auto’s en scholen horen niet bij elkaar. Of het fysiek zo inrichten van de oost-westverbindingen dat het niet mogelijk is harder dan 30 km/u te rijden.

Verminderen verkeersdruk

Autoverkeer is niet weg te denken in de huidige maatschappij, en dat doen we dus ook niet. Bestemmingsverkeer moet alle woningen  en bedrijven in Heiloo kunnen bereiken. Maar dat hoeft niet per se via de kortste of gemakkelijkste route. Lopen, fietsen of OV moet het in de afweging voor korte bewegingen al snel winnen van het nemen van de auto. De automobilist moet zélf kiezen voor de gewenste route. Verkeer van en naar de kust moet er bijvoorbeeld uit eigen overweging voor kiezen niet dóór maar langs Heiloo te gaan, bv. via de Martin Luther Kingweg en Hoeverweg. Of via de Vennewatersweg richting Egmond Binnen.

Interessante oplossingsrichtingen zijn dan:

  • voorkom dat verkeer Heiloo als doorgangsroute neemt: bv het afsluiten van de Kanaalweg voor oost-west verkeer: de afslag naar het bedrijventerrein is geen afslag naar het dorp. En in samenhang met het volgende punt: (gedeeltelijk of tijdelijk) afsluiten oost-westverbindingen.
  • segmenteer de verkeersstromen zoals bijvoorbeeld in Groningen is gebeurd: elke wijk is ontsloten, maar je komt er op hetzelfde punt weer uit: er zijn door de bebouwde kom geen doorgangswegen. Het dorp van oost naar west doorrijden moet niet gemakkelijker, maar juist moeilijker worden, zodat de automobilist zelf de gewenste keuze maakt.
  • bedrijven die veel bevoorrading nodig hebben, horen op het bedrijventerrein. De bevoorrading van bedrijven in het dorp moet slimmer en minder belastend door transferpunten voor groot vrachtverkeer en afspraken maken over het tijdstip van bevoorrading (op momenten dat het zo min mogelijk last geeft).

Een meermalen geopperde oplossingsrichting is het niet of anders aanleggen van de afslag A9. Voor ons is dat zeker een te overwegen optie, maar de status van de besluitvorming daaromtrent maakt dit niet de meest realistische oplossingsrichting.

Bevorderen langzaam verkeer, openbaar vervoer en gedeeld vervoer

Minder automobiliteit betekent meer langzaam verkeer en openbaar vervoer. We moeten daarbij vooral ook aandacht hebben voor de mobiliteit van ouderen en er daarom vol op inzetten. De brainstorm leverde tal van ideeën en aandachtspunten op, zoals:

Langzaam verkeer:

  • veel meer fietsstraten maken, goed ingericht en verlicht.
  • veilige oversteekpunten bij bv de Vennewatersweg.
  • nieuwe fietspaden, noord-zuid en oost-west, houd rekening met de opkomst van de snelle E-bike voor forensenverkeer.
  • veilige en gemakkelijke fietsroutes voor lagere scholen en middelbare scholieren

Openbaar vervoer

  • veel meer elektrische busjes door het dorp. In Utrecht rijden er bv frequent golfkarretjes. Of vergelijk het met de dolmus in Turkije. De essentie is dat we willen dat iedereen zich binnen het dorp kan laten verplaatsen zonder meer dan tien minuten wachttijd.
  • het openbaar vervoer moet wél de bestaand short-cuts kunnen nemen (met behulp van elektrisch te bedienen blokkades, zoals op de Wilhelminalaan bij het NW Ziekenhuis) zodat het OV sneller is dan de auto.
  • Richting de NS/ProRail moeten we ons hard maken voor het behoud van Heiloo als Intercitystation, en wellicht een extra stop in de Zandzoom realiseren. In een latere bespreking in de fractie is ook het verplaatsen van het station naar het zuiden, met passende parkeergelegenheid geopperd.

Gedeeld vervoer

  • carpoolfaciliteit bij de A9 met fietsenstalling.
  • het promoten van reeds bestaande apps om mensen te koppelen.
  • snelle en eenvoudige OV naar carpoolfaciliteit (samenhangend met hierboven).

Verkeer om het dorp leiden

De structureelste, maar ook meest vergaande oplossingsrichting is het realiseren van een rondweg rond Heiloo. Daarvoor zijn een heel aantal opties genoemd. Welke optie het zou moeten worden, vergt nog veel meer studie, maar we vinden een rondweg die het dorp werkelijk ontlast, zoals bij Egmond-Binnen, de echte oplossing.

Daarbij nemen we de opmerkingen die in de brainstormsessie zijn gedaan over veranderende demografie, werkmethoden (meer thuis) en automobieltechniek (koppeling van auto’s). ter harte.  Maar ook dat verkeer hebben we liever langs, dan door ons dorp.

Wat gaan we nu doen

De brainstormsessie en daarmee dit document dient als richtingwijzer voor ons handelen op korte en langere termijn. Op korte termijn speelt de besluitvorming rond het verkeersplan dat het college nu heeft uitgewerkt. Op middellange termijn is het de input voor ons verkiezingsprogramma. Nu al is duidelijk dat dit onderwerp (verkeersdruk, veiligheid van langzaam verkeer en leefbaarheid) een belangrijk (zo niet het belangrijkste) speerpunt in ons programma wordt.

Daarbij vergeten we niet de D van Democraten in onze naam: dat is geen toevallige toevoeging maar de essentie. We leggen daarom deze notitie eerst terug bij de deelnemers van de brainstormsessie. Hebben die een gelijke algemene richting ervaren, of hebben we essentiële zaken over het hoofd gezien?

We nemen die opmerkingen dan mee in onze vervolgstappen. En zullen ook daarover blijven communiceren, in de hoop dat die communicatie wederzijds is: Heiloo bestaat niet uit een bestuur en burgers, maar alleen uit inwoners.

[1] https://decorrespondent.nl/7116/door-deze-fietsprofessor-kijk-je-voor-altijd-anders-tegen-het-fileprobleem-aan/1809769064532-3d22eed5